Łuszczyca – przyczyny choroby

Uważa się, że istotą łuszczycy jest nadmierna liczba podziałów keratynocytów w warstwie podstawnej naskórka, a także przyspieszony i nieprawidłowy proces ich dojrzewania. Niestety do chwili obecnej nie udało się ustalić, w  jaki sposób dochodzi to tych zaburzeń. Wiadomo jednak, że wynikają one z predyspozycji genetycznych. Na przestrzeni lat udało się ustalić pewne czynniki genetyczne, mające związek z łuszczycą: układ  antygenów zdolności tkankowej HLA, z najsilniej predysponującym do zachorowania na łuszczycę antygenem HLA-Cw6 oraz geny PSORS2, PSORS3, PSORS4, PSORS5, PSORS6, PSORS7 oraz PSORS8. U osób predysponowanych genetycznie pierwszy epizod choroby jest indukowany pod wpływem czynnika sprawczego o pochodzeniu zewnętrznym (m.in. promieniowania słonecznego, promieniowania X, oparzeń, iniekcji, zabiegu chirurgicznego, dermabrazji) lub wewnętrznym (m.in. infekcje paciorkowcami, niektóre grupy leków, zaburzenia hormonalne, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów), bądź dermatozami zapalnymi (m.in. ospa wietrzna, półpasiec, trądzik różowy).

Łuszczyca – objawy kliniczne

– Początkowo zmiany chorobowe mają charakter rumieniowo-złuszczający, przybierają  postać małych, czerwonych, dobrze odgraniczonych plam, pokrywających się srebrną łuską. Przy występowaniu zmian w okolicach bardziej unaczynionych, wykwitom towarzyszy biały obszar spowodowany skurczem naczyń, tzw. pierścień Woronoffa. Łuszczyca występuje w różnychobszarach ciała, a zmiany chorobowe są swoiste dla każdej z tych lokalizacji. Zmiany chorobowe pojawiają się m.in. na kolanach i łokciach, na owłosionej skórze głowy, w pachwinach, pachach, pępku, szparze międzypośladkowej, na podeszwach stóp. Inne lokalizacje zajęte chorobowo to paznokcie, rzadko : prącie, fałdy i zgięcia – mówi dr n. med. Igor Michajłowski z renomowanej Clinica Dermatologica w Gdańsku.

Klasyfikacje łuszczycy

Z uwagi na objawy kliniczne oraz miejsca występowania zmian chorobowych, łuszczycę można podzielić na cztery podstawowe typy: łuszczycę zwykłą, łuszczycę krostkową, łuszczycę stawową i ertytrodermię łuszczycową. Biorąc pod uwagę przebieg choroby, wyróżnić można trzy rodzaje łuszczycy: łuszczycę wysiewną lub kropelkowatą, przewlekłą stabilną łuszczycę i niestabilną wysiękową łuszczycę. Z uwagi na wpływ antygenu HLA- Cw6, chorobę dzieli się na łuszczycę typu I i łuszczycę typu II.

Łuszczyca typu I to tak zwany typ młodzieńczy, dziedziczny, kiedy choroba ujawnia się przed 40. rokiem życia i często występuje wśród członków rodziny. Choroba ma ciężki przebieg, tendencję do występowania erytrodermii i licznych nawrotów. W 80% z tą odmianą choroby związana jest obecność antygenu HLA-Cw6, a w mniejszym stopniu także antygeny HLA-B 13 i HLA-B 17.

Łuszczyca typu II to tak zwany typ dorosłych, sporadyczny, kiedy choroba ujawnia się po 40. roku życia, ze szczytem zachorowania po 60.roku życia. Antygen HLA-Cw6 występuje w tej postaci u 15% chorych. W tej odmianie choroby na ogół nie obserwuje się występowania rodzinnego, a przebieg choroby jest łagodniejszy.

Obraz histopatologiczny łuszczycy

We wczesnej zmianie rumieniowej zaobserwować można niewielki okołonaczyniowy naciek z limfocytów oraz bardziej widoczne naczynia. Następnie dochodzi do przechodzenia erytrocytów poza naczynia oraz do umiarkowanego przerostu naskórka. W złuszczających się grudkach obserwuje się pewne ilości przerostu naskórka, a także wyraźne mitozy w dolnych warstwach naskórka oraz nacieki z neutrofilów. Neutrofile wędrują przez naskórek do warstwy rogowej. Małe skupienia neutrofilów wewnątrz warstwy rogowej wraz z towarzyszącą im parakeratozą określa się mianem mikroropni Munro. W mikroskopowym obrazie łuszczycy obserwuje się otoczenie skupisk neutrofilów przez pierścień martwych komórek naskórka – określanych jako krosty gąbczaste Kogoja.

W pełni rozwinięta srebrzysta blaszka łuszczycowa posiada charakterystyczne cechy takie, jak jednorodne wydłużenie sopli naskórkowych, cienką warstwę nadbrodawkową, ogniska parakeratozy i większe nagromadzenie neutrofilów. Zaobserwować można również egzocytozę erytrocytów i limfocytów z rozszerzonych naczyń brodawkowych. Cofające  się ogniska chorobowe cechują się początkami włóknienia, mniejszą ilością neutrofilów, bardziej zwartą parakeratozą, a  także stopniowym powrotem do prawidłowej struktury naskórka.

Leczenie łuszczycy

Łuszczyca jest chorobą przewlekłą, która do chwili obecnej pozostaje niewyleczalna do końca, a nawroty to charakterystyczna cecha schorzenia. Z uwagi na charakter zmian, pacjenci czują się skrępowani, nie korzystają z pływalni, nie opalają się, często też są odrzucani przez społeczeństwo. Ponieważ mechanizm chorobowy nie został do końca poznany, nie wynaleziono jednego radykalnie działającego leku. Obecnie terapia łuszczycy obejmuje leczenie miejscowe przy pomocy środków takich jak ditranol, kortykosteroidy i analogi witaminy D oraz preparatami kortykosteroidowymi oraz terapię ogólną z użyciem leków takich, jak cyklosporyna, estry kwasu fumarowego i metotreksat oraz acytretyna.

Inne metody leczenia to terapia skojarzona, fototerapia i fotochemioterapia. Pacjentom z łuszczycą zaleca się kąpiele morskie, zwłaszcza w morzach o znacznym procencie zasolenia oraz przebywanie w miejscach o dużej ekspozycji na promieniowanie słoneczne (kraje śródziemnomorskie, Izrael oraz okolice górskie).

Nowością w terapii łuszczycy są leki biologiczne powodujące redukcję liczby komórek T, hamowanie przemieszczania komórek T, a także zmianę modelu odpowiedzi immunologicznej. Ponadto leki biologiczne mają właściwości blokujące prozapalną aktywność cytokin, zwłaszcza TNF-α. Leki te cechują się dobrą skutecznością i wysokim profilem bezpieczeństwa, a osoby poddane leczeniu biologicznemu wracają do normalnego życia. Leki stosowane w terapii biologicznej w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, to infliksymab,etanercept,adalimumab i ustekinumab.

 

Sprawdź też:

Włókniaki miękkie – charakterystyka

Włókniaki miękkie są nowotworem skóry, rozwijającym się z tkanki łącznej włóknistej. Ten rodzaj…

Czytaj artykuł

Jak rozpoznać i badać świąd

Świąd skóry ma różnorodne przyczyny: może towarzyszyć chorobom skóry, zakażeniom pasożytniczym, alergiom, chorobom…

Czytaj artykuł

Łuszczyca – przyczyny choroby

Uważa się, że istotą łuszczycy jest nadmierna liczba podziałów keratynocytów w warstwie podstawnej naskórka,…

Czytaj artykuł