Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Łojotokowe zapalenie skóry jest częstym schorzeniem u niemowląt w okresie trzech pierwszych miesięcy życia. Dokładne przyczyny choroby nie są znane.

Prawdopodobne przyczyny łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt

Uważa się, że choroba u niemowląt jest związana ze wzmożoną produkcją gruczołów łojowych. W okresie płodowym od 17 tygodnia komórki łojowe produkują lipidy i przez cały okres płodowy pozostają bardzo aktywne. Z obserwacji wynika, że łojotokowe zapalenie skóry pojawia się częściej u niemowląt ze skłonnością do atopii i łuszczycy. W prawie każdym przypadku na skórze i w stolcu niemowlęcia stwierdza się obecność grzyba Candida albicans. Na podstawie tych obserwacji przypuszcza się, że ten rodzaj grzyba może również wywoływać łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt.

Obraz kliniczny i objawy łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt

Oznaki choroby można zaobserwować już w pierwszych tygodniach życia. Początkowo w owłosionej skórze głowy tworzą się tłuste, miękkie strupy i łuski przylegające do podłoża – tzw. ciemieniucha. Pojawiające się wykwity skórne nie wywołują żadnych dolegliwości i występują na twarzy, fałdach skórnych, pępku i miejscach przylegania pieluch. Zmianom na skórze może towarzyszyć rumień. Niekiedy rumień to skutek uboczny agresywnego leczenia. Czasem może dochodzić do powstawania nadżerek.Zwykle objawy po kilku tygodniach zmniejszają się i ustępują, dlatego też wiele przypadków łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt leczy się domowymi sposobami. U dzieci występuje również choroba Leinera, charakteryzująca się zespołem objawów, takich jak ostre łojotokowe zapalenie skóry, biegunka, opóźnienie wzrostu i rozwoju. Obserwuje się ją u dzieci, u których występuje erytrodermia z objawami ogólnymi. Obecnie trudno jest wskazać jedną przyczynę takiego stanu. Zakłada się, że dzieje się tak na skutek uogólnionego zapalenia skóry u ciężko chorych dzieci z niedoborami odporności o różnych przyczynach.

Diagnostyka różnicująca łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt trudno jest odróżnić od atopowego zapalenia skóry. Wymagana jest dalsza obserwacja zmian. Atopowe zapalenie skóry jest schorzeniem przewlekłym i nawracającym, pojawiającym się w późniejszym okresie życia, któremu towarzyszy znaczny świąd. Niekiedy łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt może zostać błędnie rozpoznane jako łuszczyca. Czasami podobne objawy do łojotokowego zapalenia skóry może wywoływać zakażenie świerzbowcem.

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt

Z małymi pacjentami należy postępować delikatnie, a samo leczenie nie powinno być zbyt agresywne. Niemowlęta powinny mieć często zmieniane pieluchy, a podczas kąpieli należy stosować łagodne środki myjące. Po kąpieli należy smarować niemowlę preparatami natłuszczającymi skórę. Nagromadzone zmiany skórne na głowie usuwa się poprzez nasączenie włosów olejkiem dla niemowląt, kremem hydrofilnym lub maścią, a następnie bardzo delikatne wyczesanie zmian, miękką szczotką. Wykwity skórne u niemowląt są wilgotne, dlatego zaleca się stosowanie zabiegów osuszających skórę. Preparaty imidiazolowe w postaci kremów są preparatem pomocnym w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt z uwagi na działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i grzybobójcze wobec C. albicans. W przypadku, gdy zmianom towarzyszy rumień, dopuszcza się stosowanie preparatów kortykosteroidowych o niewielkiej sile działania.

Podczas leczenia łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt należy zwrócić uwagę na dietę, ponieważ restrykcje dietetyczne, wprowadzone czasem podczas choroby, mogą zaostrzać przebieg choroby z uwagi na powstawanie w organizmie niedoborów substancji odżywczych i witamin.Niekiedy w terapii łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt stosuje się antybiotyki. Taka praktyka ma na celu zapobieganie wtórnej infekcji bakteryjnej.